mondelinge vraag   
CRIV 51 COM 528 NR. 5615 - 2005.03.09 «

dieptepeil

COMMISSIE VOOR DE SOCIALE ZAKEN

09 Vraag van mevrouw Greet van Gool aan de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid over "de inactiviteitsvallen bij de nieuwe cumulatieregeling in het stelsel van de progressieve tewerkstelling" (nr. 5615)

09.01 Greet van Gool (sp.a-spirit):

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb u over dit dossier al enkele keren vragen gesteld.

Om de overstap tussen het statuut van arbeidsongeschiktheid en arbeidsgeschiktheid wat geleidelijker te laten verlopen, werd het zogenaamde systeem van toegelaten arbeid of progressieve tewerkstelling uitgewerkt. Als iemand activiteiten hervat in het systeem van de progressieve tewerkstelling, dan beschikt hij over een inkomen dat, enerzijds, bestaat uit het loon voor de deeltijdse tewerkstelling en, anderzijds, uit de uitkering wegens arbeidsongeschiktheid.

Voor de berekening van de hoogte van het bedrag van die ziekte-uitkering wordt wel rekening gehouden met het inkomen van de voorbije maand. De cumulatieregeling voorziet erin dat het arbeidsinkomen dat wordt gecumuleerd met een ziekte-uitkering wordt afgetrokken van die ziekteuitkering. Daarvoor is op 1 april 2002 een nieuwe regeling met overgangsmaatregelen in werking getreden. De nieuwe cumulatieregeling neutraliseert de sociale bijdrage volledig bij de berekening van het arbeidsinkomen dat in rekening wordt genomen. Daarnaast werkt de nieuwe cumulatieregeling niet met een alles-ofniets- mechanisme maar met een evenredige verlaging van de uitkering en dit met toepassing op de verschillende inkomensschijven. Ten slotte wordt de cumulatieregeling ook voor iedereen gelijk toegepast omdat het bedrag dat met de uitkering kan worden gecumuleerd voor iedereen hetzelfde is ongeacht de gezinssituatie en het vroeger verdiende loon.

Ik had het daarnet al over die overgangsmaatregel. Tot voor kort bestond de nieuwe regeling nog naast de oude. Ik heb u daarover in oktober 2004 al een vraag gesteld in de commissie. Uit het schriftelijk antwoord dat u mij gaf, leid ik af dat sinds 1 januari 2005 uitsluitend de nieuwe regeling van kracht is om het systeem overzichtelijker en minder complex te maken. Er waren aan dat nieuwe systeem een aantal nadelen verbonden. Ik heb u daarover al een paar keren vragen gesteld. Zo ondervinden heel wat betrokkenen een financieel nadeel bij deze cumulatieregeling. De ziekenfondsen hebben het zelfs over 30% dat er financieel op achteruitgaat. Zelf hebt u het in uw antwoord over een kleine groep die daarenboven geen financieel nadeel of voordeel ondervindt wanneer het arbeidsvolume wordt verhoogd. Blijkbaar stelt u de kleine groep die er financieel op achteruitgaat als oplossing voor een verhoging van de inkomensschijven die in beschouwing worden genomen bij de cumulatieberekening. Dat is het eerste probleem.

Een ander probleem is dat in de nieuwe cumulregeling de betrokkene door de combinatie van de uitkering met loon in een aantal gevallen zijn WIGW-statuut kan verliezen. Dat heeft natuurlijk ook ernstige financiële gevolgen. Ook dat is een probleem dat ik u al heb gesignaleerd maar waarvoor nog geen concrete oplossingen werden voorgesteld en waarover in uw schriftelijk antwoord niets terug te vinden is.

Ik wil u dan ook de volgende vragen stellen. Beschikt u over cijfergegevens over het aantal mensen dat financieel nadeel ondervindt bij de toepassing van de nieuwe cumulatieregeling? Gaat het om een kleine groep of zoals de ziekenfondsen signaleren om 30%? Kunt u meer details geven over de aanpassingen die zullen worden doorgevoerd aan de cumulatieberekening? Beschikt u ook wat het tweede probleem betreft inzake de mensen die hun WIGW-statuut verliezen, over exacte cijfergegevens? Hoever staat het met de opdracht die u hebt gegeven aan uw diensten om daarvoor een oplossing uit te werken?

09.02 Minister Rudy Demotte:

Mevrouw van Gool, ik bevestig u inderdaad dat de overgangmaatregel die van toepassing was vanaf 1 april 2002 ingevolge de wijziging van artikel 230 van het KB van 3 juli 1996, niet meer verlengd werd sinds 1 januari 2005. Vanaf deze datum geldt dus voor alle gerechtigden die een toegelaten activiteit hervat hebben, een uniforme cumulbepaling. In uw vraag herinnert u aan de voordelen die verbonden zijn aan de nieuwe bepaling, zoals de transparantie, de gelijke toepassing voor iedereen, ongeacht de gezinssituatie, de geleidelijke aanrekening van het inkomen en de neutralisatie van de socialezekerheidsbijdrage. Op basis van de gegevens van het eerste kwartaal van 2002 oefenden ongeveer 12.500 gerechtigden een toegelaten activiteit uit. Hiervan hadden ongeveer 6.800 personen de activiteit aangevat na 1 april 2002, zodat voor hen onmiddellijk de nieuwe bepaling inzake cumulatie van toepassing was.

Ongeveer 5.500 gerechtigden hadden de activiteit reeds aangevat vóór 1 april 2002. Voor ongeveer 2.800 van hen, ongeveer 70%, is de nieuwe bepaling gunstiger. Voor ongeveer 1.750 gerechtigden, ongeveer 30%, was de oude bepaling gunstiger, zodat zij zich konden beroepen op de overgangsbepalingen.

Het gemiddelde van 30 geeft evenwel geen volledig juist beeld. Voor de meeste categorieën van gerechtigden is het verschil immers minder groot. Zo is de oude bepaling voor 21% van de invalide gerechtigden met de minimumuitkering voor een regelmatige werknemer met gezinslast gunstiger. Voor de gerechtigden met gezinslast met leefloon is de oude bepaling gunstiger voor ongeveer 9%.

Vooral voor de samenwonende gerechtigden met een invaliditeitsuitkering van 40% van het gederfde loon was de oude bepaling gunstiger. Het gaat hier over 67%. Voor de samenwonende gerechtigden met de minimumuitkering voor een regelmatige werknemer is de oude bepaling gunstiger voor 25%.

Ik kan u nog bevestigen dat het bedrag van de inkomensschijven met ingang van 1 januari 2005 verhoogd wordt van 9 tot 10 euro. In het kader van de bestuursovereenkomst volgen de diensten voor de uitkeringen de effecten van beide matregelen op de voet vanaf 1 januari 2005, met name de verhoging van het bedrag van de loonschijven en de neutralisatie van de socialezekerheidsbijdragen. Hierover zal mij een verslag bezorgd worden in de maand oktober. De dienst voor de Geneeskundige Verzorging van het RIZIV zal mij de gegevens meedelen, in antwoord op uw vraag over het WIGW-statuut.

09.03 Greet van Gool (sp.a-spirit):

Ik heb cijfers gevraagd, ik heb ook veel cijfers gekregen. Als ik het allemaal goed begrepen heb, dan had toch wel een pak mensen voordeel bij de oude regeling, die door de overgangsmaatregel behouden werd. Als ik het goed begrijp, dan komt er een verslag tegen oktober 2005 en zal men nagaan of de optrekking van de inkomensschijven een voldoende oplossing biedt om ervoor te zorgen dat die mensen toch geen te groot financieel nadeel zullen ondervinden van de nieuwe regeling.

09.04 Minister Rudy Demotte:

Ik kan u op die vraag niet antwoorden, omdat ik nog niet over alle gegevens beschik. Als ik over de gegevens beschik, zal ik nagaan of het al dan niet in die richting zal evolueren. Ik kan mij in principe nog niet uitspreken.

09.05 Greet van Gool (sp.a-spirit):

U bent het er toch mee eens dat ervoor moet worden gezorgd dat mensen zo weinig mogelijk financieel nadeel ondervinden van de nieuwe regeling die wordt ingevoerd?

09.06 Minister Rudy Demotte:

Daarmee kan ik akkoord gaan, maar ik beloof niets. 09.07 Greet van Gool (sp.a-spirit): Dit moet opgevolgd worden. Wij delen de bekommernis, ook met andere parlementsleden, dat mensen die een uitkering krijgen over een voldoende inkomen zouden beschikken. Wat het WIGW-statuut betreft, hebt u een idee over de timing? Weet u wanneer u er meer uitleg over zult kunnen geven?

09.08 Minister Rudy Demotte:

Ik kan daarop momenteel geen antwoord geven.

09.09 Greet van Gool (sp.a-spirit):

Ik zal dit ook verder opvolgen.